Orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej nie jest uzależnione od wykazania, że bezskuteczność egzekucji została zawiniona działaniami członków zarządu, na których przenoszona jest odpowiedzialność.
STAN FAKTYCZNY
Organy podatkowe orzekły o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członka zarządu. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W ocenie organów członek zarządu nie starał się doprowadzić do wszczęcia postępowania układowego czy też zgłoszenia upadłości pomimo występowania opóźnień w wykonywaniu zobowiązań spółki przekraczających trzy miesiące. Nie podjął też działań naprawczych mimo istnienia takiej potrzeby.
UZASADNIENIE
Organ II instancji nie uwzględnił odwołania i sprawa trafiła do sądu administracyjnego. Skarżący podkreślał m.in., że likwidator spółki został uznany przez sąd rejonowy winnym polecania poświadczenia nieprawdy w fakturach, co doprowadziło do udaremnienia zaspokojenia wierzyciela. Ponadto skarżący ze względu na nieobecność w spółce spowodowaną chorobą serca faktycznie nie pełnił swoich obowiązków i nie miał żadnego wpływu na zaległości podatkowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty były jego zdaniem zasadne.
Zdaniem sądu, wbrew sugestiom skargi orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej nie jest uzależnione od wykazania, że bezskuteczność egzekucji została zawiniona działaniami członków zarządu, na których przenoszona jest odpowiedzialność. Powołany przepis nie zawiera bowiem takiej zasady. Organ podatkowy w decyzji orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu zobowiązany jest jedynie do wykazania, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Wykazanie natomiast przez członka zarządu, że bezskuteczność egzekucji jest skutkiem działania osób trzecich, nie ma znaczenia dla sprawy. W przeciwnym przypadku zmuszałoby to organy do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie przyczynienia się do bezskuteczności egzekucji i orzekania o odpowiedzialności proporcjonalnie do stopnia zawinienia poszczególnych członków zarządu. Brak jest w przepisach ustawy podstawy prawnej do takiego działania.
W ocenie sądu art. 116 par. 2 Ordynacji podatkowej odwołuje się do przesłanki pełnienia obowiązków członka zarządu rozumianej jedynie formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami spółki i czy w ogóle posiadał taką możliwość.
Ponadto pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną. W ocenie sądu z uwagi na charakter funkcji członka zarządu nie można przyjąć, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki dotyczy jedynie takich przypadków, gdy członek zarządu faktycznie kierował spółką.
Powodem, dla którego sąd uwzględnił skargę, były zaś braki w ustaleniach faktycznych. W ocenie sądu organy nie wskazały jednak w sposób wyraźny, w jakim przynajmniej dniu powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość i czy niezgłoszenie w tym dniu wniosku nastąpiło bez winy skarżącego. W ocenie sądu jest to bardzo istotne, biorąc pod uwagę, że skarżący od 15 stycznia 2003 r. przebywał w szpitalu w związku z zawałem serca.
Wyrok WSA w Krakowie z 15 lipca 2008 r., niepublikowany
SYGN. AKT I SA/Kr 954/07
Aleksandra Tarka