TEZA
Nakazanie dystrybutorowi ostrzeżenia konsumentów przed produktem w trybie art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. c) ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. nr 229, poz. 2275 ze zm.), musi być w pierwszym rzędzie poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem, czy produkt jest niebezpieczny i z czego wynika to niebezpieczeństwo.
Wyrok NSA z 9 października 2007 r.
SYGN. AKT II GSK 165/07
STAN FAKTYCZNY
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazał przedsiębiorcy ostrzeżenie konsumentów w gazecie o zasięgu ogólnopolskim o zagrożeniu stwarzanym przez produkowane przez niego przedłużacze elektryczne. Ogłoszenie prasowe miało zawierać dokładny opis zagrożenia powodowanego przez produkt. Decyzję o nakazie opublikowania ostrzeżenia podjęto po kontroli spowodowanej skargą konsumenta, w której wskazano, że użycie przedłużacza spowodowało uszkodzenie kuchenki. Kontrola wykazała, że jedna z partii przedłużaczy miała inne oznaczenie natężenia prądu znamionowego na gnieździe, a inne na etykiecie. Badania laboratoryjne wykazały wadliwość produktu, która mogła powodować większe nagrzewanie się części wiodących prąd, a nawet uszkodzenie gniazda. Przedsiębiorca nie zgodził się z wynikami przeprowadzonych badań twierdząc, że jego produkty odpowiadają wymaganiom określonym w rozporządzeniu z 12 marca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz.U. nr 49, poz. 414) oraz ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. nr 229, poz. 2275). Wobec tego UOKiK zlecił dodatkowe analizy przedłużaczy innemu ekspertowi, który potwierdził wiarygodność pierwotnych ustaleń laboratorium. Ustalono, że przedłużacze zostały wykonane na prąd znamionowy 10A, a nie 16A, stąd zastosowanie ich do prądu 16A może realnie zagrażać pożarem. Przedsiębiorca wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Prezes UOKiK utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Decyzja ta została zaskarżona do WSA w Warszawie. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniósł prezes UOKiK.
UZASADNIENIE
Naczelny Sąd Administracyjny uznał niektóre z zarzutów skargi kasacyjnej za usprawiedliwione i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. NSA odmiennie ocenił opinię biegłego, która zdaniem sądu nie neguje sprawozdania laboratorium. W ocenie NSA, uznanie przez sąd I instancji za konieczne prowadzenie dowodu z dodatkowej opinii biegłego jest przedwczesne przed dokonaniem oceny co do zakresu niezbędnych w sprawie ustaleń, a zwłaszcza wyraźnym odniesieniem się do tego, czy prawidłowe są ustalenia organu administracji publicznej. W uzasadnieniu wyroku NSA powołał się na treść definicji produktu bezpiecznego zawartą w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Definicja ta wskazuje m.in. na przesłankę braku zagrożeń dla konsumentów w dających się przewidzieć warunkach używania. Zaznaczył ponadto, że w świetle art. 4 ust. 2 tejże ustawy, wśród elementów produktu, branych pod uwagę przy ocenie bezpieczeństwa, znajdują się opakowanie i instrukcja uruchomienia urządzenia. W świetle powyższych rozważań NSA podał w wątpliwość konieczność prowadzenia dowodów, które miałyby zmierzać do odtworzenia sposobu działania produktu w warunkach odmiennych od zawartych w informacji skierowanej do konsumenta. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej o niesłusznym dopuszczeniu przez sąd I instancji dodatkowego dowodu z dokumentu, NSA podkreślił, że art. 106 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje na wyjątkowość prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu, w przypadku gdy dowód taki jest niezbędny dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
OPINIA
SZCZEPAN BOROWSKI
asystent sędziego NSA
Przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nakładają na przedsiębiorców szereg obowiązków związanych z wyprodukowanym bądź wprowadzonym przez nich do obrotu produktem. Organem uprawnionym do sprawowania nadzoru w ramach wspomnianej ustawy jest prezes UOKiK, który wykonuje swoje zadania przy pomocy Inspekcji Handlowej. Jednym ze środków prawnych, z których może skorzystać prezes UOKiK w razie stwierdzenia, że kontrolowany produkt może nie spełniać wymogów przewidzianych w ustawie, jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku poinformowania opinii publicznej o niebezpieczeństwie wynikającym z właściwości produktu. Niewykonanie przez zobowiązany podmiot takiej decyzji może spowodować nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 100 tys. złotych. Wysokość kary uzależniona jest okoliczności sprawy oraz stopnia naruszonych obowiązków. Tak sformułowane przepisy karne zostały dołączone do ustawy nowelą, która weszła w życie 30 marca 2007 roku.