Podatnicy, którzy sprowadzili do Polski używany samochód z zagranicy i zapłacili od niego akcyzę, mogą ubiegać się o częściowy jej zwrot. Częściowy, gdyż w tym przypadku zwrotowi podlega tylko ta część akcyzy, która przekraczała podatek, jaki zostałby zapłacony od takiego samego auta zarejestrowanego już w kraju. Aby nadpłacony podatek odzyskać, należy obliczyć kwotę zwrotu i napisać odpowiedni wniosek.
Procedurę zwrot podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego przewiduje ustawa z 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego (Dz.U. nr 118, poz. 745).
Ustawa ta przewiduje możliwość zwrotu części podatku akcyzowego podmiotowi, który poniósł ciężar zapłaty akcyzy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu, albo podmiotowi, który poniósł ciężar akcyzy w cenie nabycia tego samochodu na terytorium kraju, jeżeli część akcyzy nie została zwrócona nabywcy wewnątrzwspólnotowemu albo importerowi. Celem specjalnej ustawy - jak podkreśla resort finansów - jest wprowadzenie jednolitych zasad zwrotu części podatku akcyzowego zapłaconego od starszych niż dwuletnie samochodów osobowych, nabytych w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 listopada 2006 r.
Początek przed ETS
Konieczność ustalenia jednolitych zasad zwrotu części podatku akcyzowego od samochodów, zapłaconego na podstawie ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.), z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, wynika z ogłoszonego w dniu 18 stycznia 2007 r. orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Maciej Brzeziński/dyrektor Izby Celnej w Warszawie (C-313/05), dotyczącej zgodności z prawem wspólnotowym polskich przepisów odnośnie do opodatkowania samochodów osobowych podatkiem akcyzowym. W orzeczeniu tym Trybunał uznał, że polskie przepisy o podatku akcyzowym w dotychczasowym brzmieniu (obowiązującym do 30 listopada 2006 r. - wtedy wprowadzono dwie stawki akcyzy na samochody osobowe - 3,1 proc. i 13,6 proc. uzależnione od pojemności silnika; patrz przykłady) powodowały, że samochody osobowe sprowadzone wewnątrzwspólnotowo po 1 maja 2004 r. mogły być wyżej opodatkowane podatkiem akcyzowym od sprzedawanych samochodów już zarejestrowanych w Polsce, co jest niezgodne z art. 90 WE.
WAŻNE
Od 1 grudnia 2006 r. obowiązują już tylko dwie stawki akcyzy na samochody. Przy samochodach o pojemności silnika do 2000 cm sześc. stawka akcyzy wynosi 3,1 proc., a przy samochodach o większej pojemności silnika - 13,6 proc. Te zasady obliczania podatku dotyczą tylko tych samochodów, dla których obowiązek zapłaty akcyzy powstał po 1 grudnia 2006 r.
Zastrzeżenia ETS do polskich przepisów o podatku akcyzowym od samochodów osobowych dotyczą jedynie kwestii ich zgodności z art. 90 TWE, który - jak wskazuje MF - zgodnie z orzeczeniem ETS należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwuletnie, nabyte w państwie członkowskim innym niż Polska, która wprowadziła taki podatek, przewyższa rezydualną (krajową) kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Polsce.
ETS podkreślił, że zwrotowi podlega jedynie kwota podatku akcyzowego przewyższająca kwotę odpowiadającą rezydualnemu podatkowi zawartemu w cenie krajowego, podobnego używanego samochodu.
Ponadto zgodnie z wyrokiem ETS rozstrzygnięcie kwestii ewentualnej dyskryminacji w odniesieniu do każdego samochodu krajowego należy do organów krajowych.
Zgodnie z wyrokiem Trybunału kwota zwrotu powinna być obliczona poprzez porównanie kwoty podatku zapłaconego w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z kwotą podatku zawartą w cenie podobnego samochodu osobowego, który jest użytkowany na terenie kraju.
Zwrot dla podatnika
Zgodnie z przepisami ustawy zwrot akcyzy przysługuje podatnikowi podatku akcyzowego, który nabył wewnątrzwspólnotowo albo importował samochód osobowy po upływie dwóch lat kalendarzowych od jego produkcji, wliczając rok produkcji, jako pierwszy rok kalendarzowy.
Zatem aby starać się o zwrot podatku, trzeba sprowadzić do Polski zagraniczne auto starsze niż dwa lata i zapłacić od niego akcyzę.
Trzeba obliczyć kwotę zwrotu
Każda osoba, która będzie chciała odzyskać część zapłaconego podatku, będzie musiała w pierwszej kolejności sprawdzić, czy takie uprawnienie jej przysługuje. Jeśli okaże się, że tak, sama będzie musiała obliczyć kwotę należną do zwrotu. Stosownych wyliczeń trzeba będzie dokonać za pomocą specjalnego wzoru.
Ustawa o zwrocie akcyzy szczegółowo określa zasady zwrotu, z uwzględnieniem sposobu obliczenia części podatku akcyzowego podlegającego zwrotowi.
Kwotę akcyzy podlegającą zwrotowi oblicza się według następującego wzoru:
Z = a - n
gdzie:
Z - oznacza kwotę zwrotu nadpłaty,
a - oznacza kwotę podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego,
WAŻNE
Orzeczenie ETS w sprawie polskiej akcyzy odnosi się do dyskryminujących stawek akcyzy, stosowanych w odniesieniu do samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, starszych niż dwuletnie
PRZYKŁAD 1
Akcyza od samochodu sprowadzonego z zagranicy dziś i przed 1 grudnia 2006 r. Wysokość akcyzy w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego dwuletniego (cena nabycia 37 000 zł)
a) pojemność do 2000 cm sześc.Akcyza przed 1 grudnia 2006 r. - 3,1 proc. x 37 000 zł = 1147 zł Akcyza od 1 grudnia 2006 r. - bez zmian
b) pojemność powyżej 2000 cm sześc. Akcyza przed 1 grudnia 2006 r. - 13,6 proc. x 37 000 zł = 5032 zł Akcyza od 1 grudnia 2006 r. - bez zmian
Wysokość akcyzy w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego sześcioletniego (cena nabycia 16 000 zł)
a) pojemność do 2000 cm sześc. Akcyza przed 1 grudnia 2006 r. - [3,1 + 12 x (6-2)] proc. x 16 000 zł = 51,1 proc. x 16 000 zł = 8176 zł Akcyza od 1 grudnia 2006 r. - 3,1 proc. x 16 000 zł = 496 zł
b) pojemność powyżej 2000 cm sześc. Akcyza przed 1 grudnia 2006 r. - [13,6 + 12 x (6-2)] proc. x 16 000 zł = 61,6 proc. x 16 000 zł = 9856 zł Akcyza od 1 grudnia 2006 r. - 13,6 proc. x 16 000 zł = 2176 zł
Przykłady zostały opracowane przez Accreo Taxand
n - oznacza podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju, ustalany odpowiednio: - dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika powyżej 2000 cm sześc., zgodnie ze wzorem:
n = (średnia wartość rynkowa samochodu: 1,22: 1,136) x 0,136
- dla pozostałych samochodów osobowych, zgodnie ze wzorem:
n = (średnia wartość rynkowa samochodu: 1,22: 1,031) x 0,031
Kwota akcyzy do zwrotu stanowi różnicę kwoty akcyzy obliczonej zgodnie z zasadami obowiązującymi przed 1 grudnia 2006 r. (stawki zależne od wieku samochodu) oraz kwoty podatku akcyzowego obliczanego według stawki akcyzy - 13,6 proc. dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 cm sześc. oraz 3,1 proc. dla pozostałych (bez względu na wiek), z uwzględnieniem wartości rynkowej pojazdu. W odniesieniu do pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego (krajowego) podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna.
Ważna wartość rynkowa
Ze wzoru, według którego należy obliczyć wartość akcyzy do zwrotu, wynika, że istotne znaczenie będzie miała w tym przypadku średnia wartość rynkowa takiego samego samochodu krajowego, jak tego, sprowadzonego z zagranicy do Polski.
Zgodnie z ustawą regulującą zwrot podatku akcyzowego średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość samochodu osobowego ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, a jeżeli nie jest on możliwy do ustalenia w miesiącu zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, średniej ceny samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz jeżeli jest to możliwe do ustalenia wyposażenia i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo albo importowany samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu jego nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu.
Według MF, przyjęcie do obliczania kwoty akcyzy zawartej w wartości rynkowej podobnego samochodu krajowego wynika z orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Orzeczenie wskazuje na konieczność porównania kwoty podatku akcyzowego zapłaconego od samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo, z kwotą podatku akcyzowego zawartą w cenie podobnego samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju. Samochodem podobnym będzie samochód tej samej marki, modelu, roku produkcji, o przybliżonym stanie technicznym, jak samochód nabyty wewnątrzwspólnotowo, od którego zapłacono podatek akcyzowy.
Obiektywnym sposobem umożliwiającym ustalenie tej kwoty podatku akcyzowego jest odniesienie się do średniej wartości rynkowej danego samochodu w określonym miesiącu (a nie jednostkowa cena zakupu podobnego samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo albo importowanego, którego dotyczy zwrot podatku). Dlatego też w przypadku samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo albo importowanego, którego wartość mogła zostać obniżona z powodu złego stanu technicznego, przy obliczaniu akcyzy do zwrotu będzie brany pod uwagę również ten aspekt, tak aby uwzględnić wartość rynkową samochodu o takim samym stanie technicznym. W praktyce decyzja odnośnie do sposobu ustalenia wartości rynkowej danego samochodu pozostawiona będzie właściwym w tym zakresie organom podatkowym, które na potrzeby jej ustalenia będą mogły posiłkować się tabelarycznym zestawieniem średnich wartości rynkowych w określonym miesiącu (średnie ceny opublikowane w katalogach cen pojazdów lub wykazach cen), opinią biegłych itp.
Jak wynika z wyroku WSA w Warszawie z 6 marca 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 254/07; niepublikowany), organy celne mogą weryfikować wartość unijnych samochodów, porównując ceny wynikające z faktur ich zakupu do średnich cen rynkowych podobnych pojazdów nabywanych w kraju. Wybór sposobu weryfikacji zależy już od samych organów celnych.
Ustawa przewiduje, że w przypadku gdy organ podatkowy dokonał zwrotu podatku w odniesieniu do danego samochodu w kwocie niższej, niż wynika to z obliczeń przy zastosowaniu specjalnego wzoru, podatnik może ubiegać się o zwrot części akcyzy, która nie została wcześniej zwrócona.
Ustawa o zwrocie akcyzy nie wprowadza żadnego szczególnego trybu postępowania w sprawie zwrotu części podatku akcyzowego nabywcy wewnątrzwspólnotowemu albo importerowi. Nabywca wewnątrzwspólnotowy albo importer w rozumieniu nowej ustawy jest podmiotem, który faktycznie dokonał zapłaty akcyzy i poniósł jej ekonomiczny ciężar, gdyż nie zrekompensował sobie podatku akcyzowego w cenie jego sprzedaży.
Do zastosowania więcej przepisów
Ustawa regulująca zasady zwrotu akcyzy to nie jedyny akt prawny, który przy staraniu się o odzyskanie pieniędzy od sprowadzonego z zagranicy samochodu będzie miał zastosowanie. Podatnicy uprawnieni do zwrotu akcyzy, którzy auto nabyli w innym państwie Unii Europejskiej lub je importowali, będą musieli dodatkowo stosować przepisy zawarte w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.; dalej Ordynacja podatkowa).
WAŻNE
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustaw o zwrocie akcyzy, dotyczących stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu, należy stosować przepisy tej ustawy.
Przepisy Ordynacji podatkowej mają zastosowanie m.in. do sposobów postępowania w kwestii terminów czy właściwości organów podatkowych. Przykładowo nabywca wewnątrzwspólnotowy albo importer, który dokonał zapłaty podatku akcyzowego, w przypadku gdy organ podatkowy nie wydał decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, może wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Jeżeli nabywca wewnątrzwspólnotowy albo importer już z takim wnioskiem wystąpił, a decyzją ostateczną organu podatkowego jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty lub decyzja ustanawiająca kwotę zwrotu w wysokości niższej niż przewiduje to ustawa, nabywca wewnątrzwspólnotowy albo importer uprawniony jest do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Uprawnienie to przysługuje również importerowi albo nabywcy wewnątrzwspólnotowemu, wobec którego organ podatkowy wydał ostateczną decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego.
Konieczne stwierdzenie nadpłaty
Skoro podatnicy ubiegający się o zwrot akcyzy muszą stosować przepisy Ordynacji podatkowej, zatrzymajmy się chwilę przy kwestiach związanych z nadpłatą.
Aby badać, czy istnieje nadpłata w podatku, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy podatnikowi przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i czy wniosek taki może wywołać skutek w postaci dokonania sprawdzenia, czy podatek został należycie obliczony i zapłacony w wysokości należnej - wskazał NSA w wyroku z 12 października 2005 r. (sygn. akt I FSK 131/05; niepublikowany).
Trzeba tu także dodać, że o zwrocie nadpłat, o odsetkach od nadpłat oraz odsetkach od zaległości podatkowych orzekają organy podatkowe, a przepisy Ordynacji podatkowej nie posługują się pojęciem nadpłaty o charakterze cywilnym. Na ten aspekt nadpłaty zwrócił uwagę WSA w Warszawie w wyroku z 23 listopada 2004 r. (sygn. akt III SA 3515/03; niepublikowany), jednocześnie podkreślając, że nadpłata nie może być przedmiotem potrącenia.
Przepisy przewidują kilka sytuacji, kiedy może powstać nadpłata podatku. Za nadpłatę uważa się bowiem kwotę:
■ nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
■ podatku pobranego przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
■ zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
■ zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. W przypadku akcyzy zapłaconej od sprowadzonego z zagranicy auta będziemy mieli do czynienia z nadpłatą opisaną w przypadku pierwszym. Nadpłata powstanie tu z dniem złożenia deklaracji podatku akcyzowego - dla podatników podatku akcyzowego.
Jeżeli podatnicy w zeznaniach (deklaracjach), w tym m.in. dotyczących podatku akcyzowego, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej, mogą wystąpić do organu z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (patrz wzór). Wniosek taki trzeba prawidłowo napisać, tak aby nie powstały problemy z jego właściwym rozpatrzeniem przez organ podatkowy. Na taki przypadek zwrócił uwagę WSA w Warszawie w wyroku z 12 maja 2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 581/06; niepublikowany), w którym sąd wyjaśnił, że fakt, że podatniczka nie nazwała swojego wniosku w sposób precyzyjny, tj. wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, nie zwalniało organów podatkowych od prawidłowego jego zakwalifikowania i załatwienia.
Warto pamiętać, że równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty należy złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy (w przypadku akcyzy - urząd celny) powinien zwrócić nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. WSA w Warszawie w wyroku z 4 lutego 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 768/04; niepublikowany) podkreślił, że jeśli nadpłata wynika ze skorygowanej deklaracji, dniem powstania nadpłaty jest dzień złożenia korekty. Skorygowane zeznanie (deklaracja) zastępuje zeznanie (deklarację) złożone uprzednio.
WAŻNE
Zwrot akcyzy przysługuje tylko jeden raz w odniesieniu do danego samochodu.
PRZYKŁAD 2
Samochód o pojemności silnika do 2000 cm sześc. 10 000 zł - średnia wartość rynkowa 10 000 zł: 1,22 = 8197 zł (pomniejszona o VAT) 8197 zł: 1,031 = 7951 zł (pomniejszona o VAT i akcyzę) 7951 zł x 0,031 = 246 zł (wyliczona akcyza zawarta w cenie samochodu)
- Jeżeli zapłacona akcyza, to np. 500 zł
Z = a - n = 500 zł - 246 zł = 254 zł
- Jeżeli zapłacona akcyza, to np. 200 zł
Z = a - n = 200 zł - 246 zł = -46 zł
(gdy różnica jest liczbą ujemną, nie występuje zwrot części akcyzy)
PRZYKŁAD 3
Samochód o pojemności silnika powyżej 2000 cm sześc. 25 000 zł - średnia wartość rynkowa 25 000 zł: 1,22 = 20 492 zł (pomniejszona o VAT) 20 492 zł: 1,136 = 18 039 zł (pomniejszona o VAT i akcyzę) 18 039 zł x 0,136 = 2453 zł (wyliczona akcyza zawarta w cenie samochodu)
■ Jeżeli zapłacona akcyza, to np. 3000 zł
Z = a - n = 3000 zł - 2453 zł = 547 zł
■ Jeżeli zapłacona akcyza, to np. 1500 zł
Z = a - n = 1500 zł - 2453 zł = -953 zł
(gdy różnica jest liczbą ujemną, nie występuje zwrot części akcyzy)
4 KROKI
Do odzyskania akcyzy zapłaconej od zagranicznego samochodu
1 Napisz wniosek.
Każda osoba, która ma prawo do zwrotu akcyzy od zagranicznego używanego auta, musi napisać wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Trzeba w nim opisać stan faktyczny dotyczący auta, obliczyć kwotę zwrotu oraz zawnioskować o zwrot pieniędzy.
2 Dołącz dokumenty.
Do sporządzonego wniosku trzeba dołączyć dokumenty, np. dokument potwierdzający prawo własności do samochodu osobowego.
3 Złóż podanie.
Wniosek o zwrot podatku wraz ze wszystkimi dokumentami trzeba złożyć do naczelnika urzędu celnego, do którego wpłacana była akcyza.
4 Wydanie decyzji.
Naczelnik urzędu celnego musi wydać decyzję określającą zwrot. Gdy tego nie zrobi, podatnikowi będą przysługiwały odsetki.
W przypadku jednak zwrotu części akcyzy od samochodów osobowych nie ma obowiązku składania korekty wcześniej złożonej deklaracji AKC-U.
Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
Nadpłaty, których wysokość nie przekracza wysokości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku - na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wystąpi o ich zwrot.
W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Zwrot nadpłaty następuje:
■ na wskazany rachunek bankowy podatnika, płatnika lub inkasenta obowiązanego do posiadania rachunku bankowego;
■ w gotówce, jeżeli podatnik, płatnik lub inkasent nie są zobowiązani do posiadania rachunku bankowego, chyba że zażądają zwrotu nadpłaty na rachunek bankowy. Za dzień zwrotu nadpłaty uważa się dzień:
■ obciążenia rachunku bankowego organu podatkowego na podstawie polecenia przelewu;
■ złożenia przekazu pocztowego;
■ wypłacenia kwoty nadpłaty przez organ podatkowy lub postawienia nadpłaty do dyspozycji podatnika w kasie.
WAŻNE
Wznowienie postępowania w wyniku publikacji orzeczenia ETS następuje na żądanie strony.
Trzeba podkreślić, że nie można przypisywać pojęciu dzień powstania nadpłaty pojęcia termin zwrotu nadpłaty. Jednocześnie są to określenia, które nie wykluczają się, lecz wzajemnie się uzupełniają w ramach całej instytucji nadpłaty - wyrok WSA w Białymstoku z 15 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Bk 332/05; niepublikowany).
Nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych.
Organ podatkowy, stwierdzając nadpłatę, ma obowiązek orzec o jej oprocentowaniu. Bez znaczenia pozostaje fakt, czy podatnik, wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, żądał naliczenia od tej kwoty odsetek - wyjaśnił WSA w Warszawie w wyroku z 12 lutego 2004 r. (sygn. akt III SA 808/02; niepublikowany).
Z przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie zwrotu nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że termin na zwrot nadpłaty w przypadku akcyzy wynosi 30 dni od dnia złożenia wniosku.
Wniosek do organu celnego
Organem właściwym w postępowaniu o zwrot podatku akcyzowego jest naczelnik urzędu celnego właściwy ze względu na miejsce dokonania przez nabywcę wewnątrzwspólnotowego albo importera rozliczenia podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrz- wspólnotowego albo importu samochodu osobowego. W posiadaniu tego organu bowiem znajduje się wymagana dokumentacja dotycząca nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu danego samochodu osobowego, którego ma dotyczyć zwrot części podatku akcyzowego. W przypadku nabywcy wewnątrzwspólnotowego albo importera, którzy sprowadzili do Polski zagraniczne auto, przy zwrocie nadpłaty zastosowanie mają opisane wcześniej zasady dotyczące nadpłaty wynikające z Ordynacji podatkowej. Trzeba też pamiętać, że przysługują podatnikowi odsetki. W przypadku zwrotu nadpłaty powstałej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego oprocentowanie przysługuje za okres:
■ od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu - pod warunkiem złożenia przez podatnika wniosku o zwrot nadpłaty w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do 30. dnia po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy
■ od dnia powstania nadpłaty do trzydziestego dnia od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy - jeżeli wniosek o zwrot nadpłaty został złożony po upływie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Wznowienie postępowania
Ustawa o zwrocie akcyzy przewiduje, że można żądać wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą importera lub nabywcy wewnątrzwspólnotowego w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty albo zwrotu nadpłaty w kwocie mniejszej niż wartość wyliczona na podstawie omawianego już wzoru.
Należy zaznaczyć, że przepisy nowej ustawy stosuje się również do toczących się i niezakończonych postępowań w sprawach o stwierdzenia nadpłaty akcyzy zapłaconej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy o zwrocie akcyzy. Zatem organ podatkowy w toczących się sprawach powinien ocenić istnienie oraz wysokość nadpłaty zgodnie z zasadami nowej ustawy.
W tym miejscu warto po raz kolejny zacytować przepisy Ordynacji podatkowej, które regulują procedurę wznowienia postępowania.
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
■ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
■ decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
■ decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu;
■ strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
Nadpłata, której wysokość nie przekracza kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, podlega zwrotowi wyłącznie w kasie. Nadpłata zwracana przekazem pocztowym jest pomniejszana o koszty jej zwrotu.
■ wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;
■ decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
■ decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;
■ została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;
■ ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;
■ wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;
■ orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Trzeba podkreślić, że procedura wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania już zakończonego. Zwrócił na to uwagę NSA w wyroku z 14 grudnia 2005 r. (sygn. akt II FSK 47/05; niepublikowany), w którym podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego, lecz odrębne postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną.
15 proc. to aktualna wysokość oprocentowania nadpłaty w skali roku
W razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Organem właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działanie organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach dotyczących wznowienia postępowania. Wyjaśniając w tym przypadku właściwość organów, warto wskazać na postanowienie Sądu Najwyższego z 14 listopada 2002 r. (sygn. akt III RN 205/01; niepublikowany), który wyjaśnił, że decyzja, która kończy wznowione postępowanie, wydawana jest przez organ, który wydał poprzednią decyzję w ostatniej instancji albo organ, który został wyznaczony przez organ wyższego stopnia. Jest to jednak zawsze decyzja wydana w I instancji. Organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania, które zostało wznowione, wydaje decyzję, wktórej:
■ uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek, na podstawie których postępowanie może zostać wznowione, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie;
■ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek, dających podstawę do wznowienia postępowania;
■ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek, dających prawo do wznowienia postępowania, lecz:
■ w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy, tak jak decyzja dotychczasowa, albo
■ wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przedawnienia. Organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie zostało wydane przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub samorządowe kolegium odwoławcze.
Weryfikacja wartości auta
Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie będzie odbiegać od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi podstawę opodatkowania w wysokości wartości rynkowej samochodu osobowego. Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju tej samej marki, modelu, rocznika, wyposażenia i o przybliżonym stanie technicznym co nabyty lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Jeśli okaże się, że podatnik zaniżył wartość samochodu, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wezwie podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają po- danie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. W przypadku, gdy wysokość podstawy opodatkowania ustalona w oparciu o opinię biegłego lub biegłych będzie odbiegać co najmniej o 33 proc. od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik.
WZÓR WNIOSKU O STWIERDZENIE NADPŁATY PRZY NABYCIU WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWYM
Kielce, 15 sierpnia 2008 r.
Marian Nowak
ul. Słoneczna 23 m. 15
50-555 Kielce
NIP 555-555-55-55
Do naczelnika
Urzędu Celnego w Kielcach
ul. Przedwiośnia
12 50-555 Kielce
Wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego
Na podstawie art. 72 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz ustawy z 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego (Dz.U. nr 118, poz. 745) wnoszę o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 581 zł. W dniu 2 stycznia 2005 r. sprowadziłem z Niemiec do Polski używanego forda focusa o pojemności silnika 1600 cm sześc. z 2000 roku. Za auto zapłaciłem 17 000 zł. Taka też jest wartość rynkowa tego auta. Zapłaciłem od tej wartości 1000 zł akcyzy. W związku z tym należy mi się zwrot części zapłaconego podatku, co wynika z poniższych obliczeń: 17 000 zł - średnia wartość rynkowa 17 000 zł: 1,22 = 13 934 zł (pomniejszona o VAT) 13 934 zł: 1,031 = 13 515 zł (pomniejszona o VAT i akcyzę) 13 515 zł x 0,031 = 419 zł (wyliczona akcyza zawarta w cenie samochodu) Zapłacona akcyza to 1000 zł Z = a - n = 1000 zł - 419 zł = 581 zł W związku z powstałą nadpłatą proszę o jej zwrot na rachunek bankowy.
Marian Nowak
Załączniki:
1. umowa kupna samochodu od niemieckiego sprzedawcy,
2. faktury potwierdzające naprawy sprowadzonego auta.
WZÓR WNIOSKU O WZNOWIENIE POSTĘPOWANIA
Łódź, 15 sierpnia 2008 r.
Katarzyna Malinowska
ul. Waliców 12/83
31-335 Łódź
NIP 331-221-31-31
Do naczelnika
Urzędu Celnego w Łodzi
ul. Parkingowa
39 31-335 Łódź
Wniosek o wznowienie postępowania
Na podstawie art. 241 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz.U. nr 118, poz. 7145) wnoszę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną naczelnika Urzędu Celnego w Łodzi z dnia 1 czerwca 2006 r. (nr US 18/1212/V/06) w przedmiocie podatku akcyzowego od samochodu ford mondeo o pojemności 2200 cm sześc. nabytego na terytorium kraju, ale wcześniej sprowadzonego z Francji. Naczelnik Urzędu Celnego w Łodzi odmówił zwrotu części akcyzy zapłaconej przeze mnie od sprowadzonego auta. W związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 18 stycznia 2007 r. w sprawie Maciej Brzeziński/dyrektor Izby Celnej w Warszawie (C-313/05) zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w mojej sprawie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego można żądać wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą importera lub nabywcy wewnątrzwspólnotowego w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty albo zwrotu nadpłaty w kwocie mniejszej niż wartość wyliczona na podstawie specjalnego wzoru. W dniu 2 marca 2006 r. sprowadziłam z Francji forda mondeo o pojemności silnika 2200 cm sześc. z 2001 roku. Za auto zapłaciłam 30 000 zł. Taka też jest wartość rynkowa tego auta. Zapłaciłam od tej wartości 3500 zł akcyzy. W związku z tym należy mi się zwrot części zapłaconego podatku, co wynika z poniższych obliczeń: 30 000 zł - średnia wartość rynkowa 30 000 zł : 1,22 = 24 590 zł (pomniejszona o VAT) 24 590 zł : 1,136 = 21 646 zł (pomniejszona o VAT i akcyzę) 21 646 zł x 0,136 = 2944 zł (wyliczona akcyza zawarta w cenie samochodu) Zapłacona akcyza to 3500 zł Z = a - n = 3500 zł - 2944 zł = 556 zł Powyższe wyliczenia oraz cytowany na początku wyrok ETS dają podstawę do wznowienia postępowania i są uzasadnione. Jednocześnie proszę o uchylenie poprzedniej decyzji wydanej w mojej sprawie.
Katarzyna Malinowska
EWA MATYSZEWSKA
ewa.matyszewska@infor.pl